Singaporezen leven langer. Ze leven ook steeds zieker.
Dat is de ongemakkelijke waarheid die naar voren komt uit ‘s werelds meest uitgebreide onderzoek naar veroudering. De eilandstaat heeft nu het langste en gezondste leven op aarde. Maar kijk eens dichterbij. De winst zit niet in vitaliteit. Het gaat om de tijd die wordt besteed aan het beheersen van de achteruitgang.
Een nieuwe studie gepubliceerd in The Lancet Public Health onthult een groot verschil. Terwijl de totale levensduur is gestegen, blijft de gezonde levensverwachting achter. We voegen jaren toe aan het leven, maar niet noodzakelijkerwijs kwaliteit aan die jaren.
De steeds groter wordende kloof tussen leven en gezondheid
Het onderzoek, geleid door het Institute for Health Metrics and Evolution (IHME) in samenwerking met de Yong Loo Lin NUS School of Medicine, analyseerde gegevens uit 204 landen tussen 1990 en 2023.
Ze volgden wat experts de ‘morbiditeitskloof’ noemen. Dit is eenvoudige wiskunde: de totale levensverwachting minus de gezonde levensverwachting.
Wereldwijd is die kloof groter geworden. Gemiddeld brengen mensen nu 10,7 jaar door in een slechte gezondheid. Dat is een stijging ten opzichte van de 8,8 jaar in 1990. Het komt neer op een stijging van de ziektelast met 21,9%.
De cijfers in Singapore zijn extremer.
De morbiditeitskloof nam hier met ongeveer 2,35 jaar toe. Dat is een sprong van 26,6%. Het land is koploper in de wereld als het gaat om totale levensduur, maar leidt ook als het gaat om de accumulatie van niet-fatale gezondheidslasten.
“De volgende stap voor Singapore is niet simpelweg het toevoegen van meer jaren aan het leven… maar het verminderen van de last van chronische slechte gezondheid.” – Assistent prof. Marie Ng, NUS Medicine
Dit doorbreekt de oude aanname die bekend staat als de ‘compressie van de morbiditeit’. Tientallen jaren lang geloofden volksgezondheidsfunctionarissen dat medische vooruitgang ziekte tot op het moment van overlijden zou duwen. Het idee was simpel: blijf gezond tot het einde. Sterf dan snel.
De data wijzen dat af. In plaats daarvan stapelt de ziekte zich op. Het sleept zich voort tijdens de volwassenheid. De ‘slechte’ jaren zijn niet gecomprimeerd. Ze breiden uit.
Wie draagt de last? De genderkloof
De crisis treft vrouwen harder.
Dit is de ‘gendergezondheidsparadox’. Vrouwen leven langer, ja. Maar ze leven zieker.
In 2023 zouden Singaporese vrouwen naar verwachting 87,5 jaar oud kunnen worden. Heren? 83.1. Maar vrouwen dragen een zwaardere last. Ze brengen naar schatting 12,1 jaar door met gezondheidsproblemen. Mannen beheren 10.4.
Globaal gezien geldt dit patroon. De morbiditeitskloof bij vrouwen bedraagt 12,1 jaar. Heren is 9,3.
Waarom gebeurt dit? Het is deels biologie, deels gedrag en deels lacunes in de gezondheidszorg. Maar het resultaat is consistent. Vrouwen overleven mannen, maar brengen een groter deel van die extra jaren door met ongemak of handicap.
De stille moordenaars: niet wat je denkt
Als u een beroerte of een hartaanval wilt voorkomen, heeft u nog steeds gelijk. Maar uit de gegevens blijkt dat dit niet de belangrijkste oorzaken zijn van verloren gezondheidsjaren.
In Singapore zijn de vijf grootste bijdragen aan de morbiditeitskloof:
* Musculoskeletale aandoeningen (denk aan lage rugpijn)
* Psychische stoornissen (depressie en angst)
* Onopzettelijk letsel (vallen)
* Ziekten van de zintuigen (gehoorverlies)
* Hart- en vaatziekten
Wereldwijd zijn niet-fatale aandoeningen verantwoordelijk voor 57,4% van alle jaren met een morbiditeitsverschil.
Professor Simon Hay, eerste auteur van de IHME-studie, merkt op dat we weliswaar succesvol zijn geweest in het stoppen van de dood, maar er niet in slagen de functie te behouden.
“Dit doet niets af aan het belang van het voorkomen van sterfgevallen”, zegt Hay. “Maar het benadrukt dat de definitie van vooruitgang op het gebied van de volksgezondheid moet worden verruimd. We moeten meten of mensen in staat zijn te leven met een goede gezondheid en mobiliteit.”
Wat veroorzaakt dit? De risicofactoren
De daders zijn bekend, maar toch koppig.
Voor Singapore zijn de belangrijkste risico’s die deze niet-dodelijke ziekten veroorzaken:
* Hoge nuchtere plasmaglucose (prediabetes en diabetes)
* Hoge body mass index (obesitas)
* Beroepsrisico’s
* Hoge systolische bloeddruk
* Dieetrisico’s
Wereldwijd spelen tabaksgebruik en luchtvervuiling nog steeds een grote rol. Maar metabolische gezondheid is koning.
De stijging van diabetes en obesitas houdt rechtstreeks verband met de stijging van de morbiditeitskloof. Deze omstandigheden zijn niet snel dodelijk. Ze eroderen. Ze beperken de beweging. Ze vertroebelen de cognitie. Ze houden mensen lang voor hun dood buiten de arbeidsmarkt.
Het nieuwe doel: gezondheid, niet alleen levensduur
Het volksgezondheidsmodel van Singapore heeft de focus verlegd. Het doel is niet langer alleen maar om mensen in leven te houden. Het is om ze functionerend te houden.
Assoc Prof Marie Ng wijst erop dat deze “niet-fatale” omstandigheden diepgaande gevolgen hebben. Ze ontnemen de onafhankelijkheid. Ze beëindigen carrières. Ze verminderen de kwaliteit van leven.
De oplossing vereist een andere toolkit.
- Preventie: Bestrijd zwaarlijvigheid en diabetes voordat ze chronisch worden.
- Vroegtijdige interventie: Vroegtijdig screenen op geestelijke gezondheids- en mobiliteitsproblemen.
- Rehabilitatie: Help mensen hun functie te herstellen, en niet alleen episoden te overleven.
- Ondersteuningssystemen: Zorg ervoor dat omgevingen (huizen, werkplekken) geschikt zijn voor verouderende lichamen.
De statistieken veranderen. Beleidsmakers volgen nu naast de sterftecijfers ook de gezonde levensverwachting. Het doel is om extra jaren om te zetten in een betere gezondheid.
Maar kan het gedaan worden?
De kloof is groter geworden. De omstandigheden zijn verankerd in levensstijl en biologie. We zien een generatie langer leven, maar misschien wel minder goed. De technologie bestaat om harten te laten kloppen. De uitdaging is nu om mensen in beweging te houden.
Dat is een moeilijker probleem om op te lossen.
