Metformine is geen magie.
Maar voor sommige mensen lijkt het gevaarlijk dichtbij.
Een onderzoek uit 2025 suggereert dat dit veel voorkomende medicijn tegen diabetes type 2 de kans aanzienlijk zou kunnen vergroten dat vrouwen een uitzonderlijke levensduur bereiken. Vooral de grote leeftijd van 90 jaar.
De cijfers zijn grimmig. Vrouwen die metformine gebruikten, hadden een 30% lager risico om vóór hun 90e te overlijden vergeleken met vrouwen die sulfonylureumderivaten, een ander standaard diabetesmedicijn, gebruikten.
Hoe?
Wetenschappers zijn er nog niet helemaal zeker van. Ze noemen metformine een gerotherapeuticum. Dat betekent dat het zich richt op meerdere biologische routes die verband houden met veroudering. Het beperkt de DNA-schade. Het bevordert genen die verband houden met een lang leven. Het zou zelfs een rem kunnen zetten op de hersenslijtage en de ernst van langdurige COVID kunnen verminderen.
“Het starten met metformine verhoogde de uitzonderlijke levensduur vergeleken met het starten met sulfonylureumderivaten.”
Zo simpel is het. Of zo simpel als observatiegegevens toelaten.
De Amerikaanse en Duitse onderzoekers hebben de gegevens van 438 postmenopauzale vrouwen uit een langdurig Amerikaans onderzoek geraadpleegd. De helft slikte metformine. De helft slikte sulfonylureumderivaat. Niets hiervan was gerandomiseerd. Artsen kozen voor de behandeling.
Dat is een waarschuwing. Grote asterisk op de resultaten.
Je kunt hier geen oorzaak en gevolg bewijzen. Geen placebogroep. Geen willekeurige toewijzing. En de steekproefomvang? Het is oké, maar niet enorm.
Aan de andere kant duren traditionele gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken (RCT’s) zelden vijftien jaar.
In dit onderzoek werden de deelnemers gemiddeld 14 tot 15 jaar lang gevolgd. Van middelbare leeftijd tot diepe ouderdom. Dat kun je gewoon niet doen met de gebruikelijke budgetten voor klinische onderzoeken of geduld.
“Een belangrijk voordeel… was de lange follow-upperiode… niet haalbaar in typische gerandomiseerde gecontroleerde onderzoeken.”
Dus wat moeten we hieruit leren?
Misschien niets direct als je een jonge man bent die een levensverlengende hack wil.
De onderzoekers waren bot. Vrouwen met diabetes type 2 hebben hogere cardiometabolische risico’s dan mannen. Zij lopen over het algemeen een hoger sterfterisico. De resultaten vertalen zich dus mogelijk niet naar mannen. Of jongere mensen. Helemaal niet.
Waarom blijven we dit najagen?
Omdat de bevolking sneller vergrijst dan de infrastructuur aankan.
De ‘geroscience-hypothese’ stelt dat biologische veroudering niet vaststaat. Het is kneedbaar. Als je het onderliggende verouderingsproces vertraagt, vertraag je het ontstaan van meerdere ziekten tegelijk. Niet alleen kanker of hartziekten. Maar het cluster. Het hele pakket van verval.
Deze studie wijst in de richting van een potentieel hulpmiddel in die kit.
Maar het is nog geen recept voor een lang leven. Het is een hint.
We hebben meer beproevingen nodig. Beter ontworpen exemplaren. Tot die tijd blijven de gegevens daar intrigerend specifiek en enigszins ongemakkelijk.
Eén op de drie. Dat is de kloof.
Herschrijft metformine echt de klok of helpt het mensen gewoon beter te overleven?
Niemand weet het nog.
Het onderzoek is gepubliceerd in het Journal of Gerontology: Medical Sciences.
