Nowa analiza aktywności Słońca sugeruje, że misję Artemis 2 na Księżyc należy przełożyć do końca 2026 roku, aby zminimalizować narażenie astronautów na potencjalnie niebezpieczne superrozbłyski słoneczne. Te potężne wybuchy promieniowania, które mogą zakłócać komunikację i zagrażać podróżnikom kosmicznym, są teraz bardziej przewidywalne dzięki badaniom, które ujawniły nieznane wcześniej cykle w zachowaniu Słońca.
Zagrożenie ze strony superrozbłysków słonecznych
Superrozbłyski słoneczne to najintensywniejsze rozbłyski, jakie wytwarza Słońce, uwalniając ogromne ilości promieniowania rentgenowskiego. Chociaż nie da się przewidzieć, kiedy* nastąpi superrozbłysk, naukowcy odkryli, że ma on tendencję do koncentrowania się w pewnych okresach związanych z 1,7-letnimi i 7-letnimi cyklami aktywności magnetycznej Słońca.
Ziemia znajduje się obecnie w okresie wzmożonej aktywności superrozbłysków, który potrwa od połowy 2025 r. do połowy 2026 r. i będzie skupiać się na południowej półkuli Słońca. Astronauci podróżujący poza ochronnym polem magnetycznym Ziemi (jak załoga Artemidy 2) są szczególnie narażeni na promieniowanie podczas takich wydarzeń. Kwietniowy start, jak obecnie planuje NASA, zbiegłby się z okresem zwiększonego ryzyka.
Nowa metoda prognozowania potwierdzona najnowszymi danymi
Zespół kierowany przez Victora M. Velasco Herrerę z Narodowego Uniwersytetu Autonomicznego Meksyku przeanalizował dane rentgenowskie z 50 lat z satelitów Geostacjonarnego Operacyjnego Systemu Ekologicznego (GOES). Ich odkrycia dostarczają ostrzeżenia o okresach wzmożonej aktywności superrozbłysków z okresem jednego do dwóch lat, dając agencjom kosmicznym i operatorom infrastruktury kluczowy czas na przygotowanie się.
Warto zauważyć, że zdolność predykcyjna grupy została potwierdzona retrospektywnie. Dane uzyskane z sondy Solar Orbiter Europejskiej Agencji Kosmicznej pokazały cztery superrozbłyski, które miały miejsce po drugiej stronie Słońca w maju 2024 r. Zdarzenia te doskonale pasowały do wzorców przewidywanych przez zespół Velasco Herrery, jeszcze zanim badacze dowiedzieli się o ich istnieniu.
Konsekwencje dla podróży kosmicznych i infrastruktury naziemnej
Ta nowa funkcja predykcyjna jest ważna nie tylko dla bezpieczeństwa astronautów. Superrozbłyski słoneczne mogą również zakłócać działanie satelitów, uszkadzać sieci energetyczne, a nawet wpływać na pasażerów linii lotniczych ze względu na zwiększone narażenie na promieniowanie na dużych wysokościach. Możliwość przewidywania tych zdarzeń umożliwia podjęcie proaktywnych działań w celu ochrony zarówno zasobów kosmicznych, jak i infrastruktury naziemnej.
Kolejny przewidywany okres wzmożonej aktywności superrozbłysków rozpocznie się na początku 2027 r. Jednak opóźnienie wystrzelenia Artemis 2 do końca 2026 r. znacznie zmniejszy ryzyko dla misji.
„Nasza metoda zapewnia operatorom pogody kosmicznej i zarządcom satelitów okres od jednego do dwóch lat ostrzegania o najbardziej niebezpiecznych warunkach… Ten krytyczny czas pozwala im przygotować i chronić systemy łączności, sieci energetyczne i bezpieczeństwo astronautów”. – Victor M. Velasco Herrera
Lepsze zrozumienie cykli słonecznych to ważny krok w kierunku ograniczenia zagrożeń związanych z pogodą kosmiczną, zapewniając bezpieczeństwo zarówno badaczom, jak i technologiom zależnym od systemów kosmicznych.
