Łazik NASA Perseverance pomyślnie ukończył swój pierwszy autonomiczny lot na Marsie, zaplanowany w całości przez sztuczną inteligencję (AI). Demonstracja przeprowadzona w grudniu 2025 r. stanowi znaczący krok naprzód w eksploracji głębokiego kosmosu, torując drogę dla bardziej wydajnych i niezależnych misji robotycznych.
Pokonywanie barier komunikacyjnych
Od dziesięcioleci łazikami marsjańskimi sterują operatorzy naziemni. Ogromna odległość – średnio 225 milionów kilometrów – powoduje nieuniknione opóźnienia w komunikacji, uniemożliwiając kontrolę w czasie rzeczywistym. Zamiast tego zespoły misyjne dokładnie planują codzienne trasy, analizując dane o terenie i stanie łazika, aby co 100 metrów wyznaczać punkty kontrolne w celu uniknięcia przeszkód.
Proces ten wymaga dużo wysiłku i czasu. Niedawny test sztucznej inteligencji opracowany we współpracy z firmą Anthropic przy użyciu modeli AI Claude ma na celu zautomatyzowanie tego krytycznego procesu decyzyjnego. Analizując obrazy z satelity Mars Reconnaissance Orbiter i dane o nachyleniu terenu, sztuczna inteligencja identyfikuje przeszkody (skały, zbocza, obszary skaliste) i generuje bezpieczne trasy, którymi może podążać łazik.
Planowanie tras wspomagane sztuczną inteligencją w akcji
Łazik wykonał dwa przejazdy testowe, pokonując prawie 457 metrów wzdłuż krawędzi krateru Jezero. Sztuczna inteligencja zidentyfikowała kluczowe cechy powierzchni i wykreśliła punkty nawigacyjne (reprezentowane przez niebieskie kółka na zdjęciach łazika). Trasy alternatywne oceniane przez sztuczną inteligencję pokazane są w postaci czarnych linii, ilustrujących możliwości analityczne systemu.
Przed rozmieszczeniem zespół misji dokładnie przetestował instrukcje wygenerowane przez sztuczną inteligencję, korzystając z wysokiej jakości „cyfrowej repliki” Perseverance, aby zapewnić bezpieczeństwo. Takie podejście minimalizuje ryzyko i sprawdza wydajność sztucznej inteligencji w symulowanym środowisku.
Perspektywy eksploracji kosmosu
Administrator NASA Jared Isaacman zwrócił uwagę na znaczenie tego przełomu. „Ta demonstracja pokazuje, jak daleko zaszły nasze możliwości i poszerza możliwości odkrywania innych światów”. Tego rodzaju autonomiczne technologie są potrzebne w przyszłych misjach odbywających się dalej od Ziemi, gdzie opóźnienia w komunikacji sprawiają, że interwencja człowieka jest niepraktyczna.
Vandi Verma, specjalistka ds. robotyki kosmicznej w JPL, dodała, że jest to „mocny przykład zespołów, które ostrożnie i odpowiedzialnie stosują nowe technologie w rzeczywistych operacjach”. System sztucznej inteligencji może zoptymalizować autonomiczną nawigację pod kątem podróży poza planetą, umożliwiając łazikowi pokonywanie kilometrów przy minimalnym obciążeniu operatorów.
Podstawowe elementy generatywnej sztucznej inteligencji wykazują ogromny potencjał optymalizacji kluczowych aspektów autonomicznej nawigacji na potrzeby mobilności pozaplanetarnej.
Zdolność sztucznej inteligencji do analizowania ogromnych ilości zdjęć łazików i uwydatniania dla zespołu naukowego interesujących cech powierzchni stanowi przełom w odkryciach naukowych. Oczekuje się, że technologia ta poprawi wydajność i skuteczność przyszłych misji na Marsa, otwierając nowe możliwości eksploracji.
Udany lot łazika na Marsie pod kontrolą sztucznej inteligencji potwierdza, że autonomiczna nawigacja nie jest odległą perspektywą, ale funkcjonalną rzeczywistością. Postęp ten zmieni sposób, w jaki badamy przestrzeń kosmiczną, umożliwiając szybsze, bezpieczniejsze i bardziej kompleksowe gromadzenie danych na innych planetach.
