W większości przypadków nie zauważamy świadomie własnego nosa, mimo że znajduje się on tuż przed naszą twarzą. Nie jest to wada wzroku, ale podstawowy aspekt przetwarzania informacji przez mózg. Postrzegamy świat nie takim, jaki jest, ale jako skonstruowany model stworzony w celu przetrwania.
Wydajność mózgu
Wizualizacja Michael Webster wyjaśnia, że nasze mózgi priorytetowo traktują zmiany i nowości. Ciągłe przetwarzanie statycznych elementów, takich jak własny nos, byłoby stratą energii mentalnej. Zamiast tego mózg odfiltrowuje przewidywalne informacje, aby skupić się na tym, co ważne: zagrożeniach, jedzeniu i nawigacji.
Ta skuteczność wykracza poza nos. Twój mózg aktywnie tłumi hałas wizualny z własnego ciała. Na przykład naczynia krwionośne w twoich oczach tworzą cienie, ale rzadko je zauważasz, chyba że zostanie to wyraźnie pokazane podczas badania wzroku. Mózg anuluje ten ciągły wizualny bałagan.
Uzupełnianie luk
Jeszcze bardziej zdumiewające jest to, że Twój mózg nie tylko ignoruje informacje — on je tworzy. Każdy ma martwą plamkę w miejscu, w którym nerw wzrokowy wychodzi z oka, szczelinę wystarczająco dużą, aby zasłonić więcej niż dwie pełnie księżyca. Jednakże nie dostrzegasz dziury w swoim wzroku, ponieważ mózg ją wypełnia na podstawie otaczających szczegółów. Jeśli patrzysz na białą powierzchnię, Twój mózg zakłada, że brakujący obszar również jest biały.
Świadomość i percepcja
„Znikający” nos podkreśla, że nasz wzrok nie jest biernym zapisem rzeczywistości. Jest to konstrukcja aktywna, model mający na celu raczej użyteczność niż absolutną dokładność. Możesz uświadomić sobie swój nos, świadomie się na nim skupiając, ale w normalnych okolicznościach mózg go ignoruje.
„Nawet ten model sam w sobie jest jedynie informacją potrzebną do przetrwania. Nie mówi ci o rzeczywistości świata”.
Oznacza to, że nasza percepcja nie polega na widzeniu świata takim, jaki jest, ale raczej na otrzymywaniu minimalnych danych niezbędnych do funkcjonowania. Mózg dostarcza informacji wystarczających do przeżycia, a niepotrzebne szczegóły schodzą na dalszy plan.
Podsumowując, powodem, dla którego zwykle nie widzisz nosa, nie jest defekt wzroku, ale fakt, że jest to dowód na niezwykłą skuteczność mózgu w filtrowaniu i konstruowaniu rzeczywistości. Świat, który postrzegasz, nie jest idealną kopią istniejącego, ale zoptymalizowanym modelem zaprojektowanym z myślą o przetrwaniu.
