Onderzoekers hebben ontdekt dat bepaalde honden, ook wel ‘begaafde woordleerlingen’ genoemd, de namen van voorwerpen kunnen verwerven door simpelweg gesprekken af te luisteren – een vaardigheid die eerder werd waargenomen bij jonge kinderen en andere primaten. De bevindingen, gepubliceerd in Science, suggereren dat het vermogen om te leren van opgevangen spraak niet uniek is voor mensen en mogelijk al vóór de taal zelf is geëvolueerd.
Hoe het onderzoek werkte
Het team voerde experimenten uit met tien uitzonderlijk intelligente honden, waaronder Border Collies en een reddingsmix. In één test leerden honden rechtstreeks de namen van nieuw speelgoed door herhaalde associatie. In een ander geval werd hetzelfde speelgoed genoemd terwijl het tussen familieleden werd doorgegeven, zonder directe interactie met de honden.
De resultaten waren opmerkelijk consistent: honden pikten nieuw speelgoed bijna 90% van de tijd correct op bij naam wanneer ze het label rechtstreeks hadden geleerd. Verrassend genoeg kozen ze, zelfs als ze slechts de namen hoorden, in ongeveer 80% van de gevallen nog steeds het juiste speeltje – een statistisch vergelijkbaar resultaat. In beide scenario’s presteerden de honden consequent beter dan het willekeurige toeval.
De implicaties: sociale intelligentie vóór taal?
Dr. Shany Dror, de hoofdonderzoeker, benadrukt dat dit vermogen afhankelijk is van complexe sociale signalen: “De honden moeten het relevante woord in een gesprek identificeren en vervolgens blikken, gebaren en stemtonen gebruiken om te begrijpen waar het woord naar verwijst.” De studie suggereert dat deze vaardigheid ouder is dan de taal zelf. De onderzoekers theoretiseren dat mensen eerst een vaardigheid ontwikkelden om complexe sociale interacties te begrijpen, en vervolgens dat begrip toepasten om taal te ontwikkelen.
Beyond Dogs: wat dit betekent voor de cognitie van dieren
Bonobo’s die zijn grootgebracht in taalrijke omgevingen en zelfs Afrikaanse grijze papegaaien hebben vergelijkbare capaciteiten getoond, maar dit is de eerste studie die het fenomeen bij typische familiehonden aantoont. Prof. Marilyn Vihman van UC Berkeley merkt op dat de reden waarom sommige honden uitblinken in het leren van woorden onduidelijk blijft, maar het feit dat de honden afhankelijk zijn van menselijke signalen maakt de bevinding niet verrassend. Ze suggereert ook dat eerdere aannames over de cognitieve vereisten van het leren van woorden bij mensen mogelijk overdreven zijn.
Het feit dat deze vaardigheid bestaat bij een niet-menselijke soort wijst op zijn diepe evolutionaire wortels. Het lijkt erop dat het vermogen om complexe sociale interacties te begrijpen op de eerste plaats kwam, terwijl taal zich later ontwikkelde als een hulpmiddel om die interacties verder te verfijnen.
Het onderzoek onderstreept dat honden een niveau van sociale intelligentie bezitten dat voorheen werd onderschat. De implicaties van het onderzoek reiken verder dan de cognitie van honden, wat suggereert dat de bouwstenen van taal misschien niet in het vocale vermogen liggen, maar in het vermogen om de sociale wereld te interpreteren en ervan te leren.
