NASA’s Space Launch System (SLS)-raket is op weg naar het lanceerplatform voor de Artemis II-missie, de eerste bemande vlucht naar de maan in meer dan 50 jaar. Deze uitrol markeert een cruciale stap in de richting van de terugkeer van mensen naar de verre ruimte, maar benadrukt ook een verschuiving in het landschap van ruimtelanceringsmogelijkheden. Hoewel SLS ongelooflijk krachtig blijft, heeft het niet langer de onbetwiste titel als ‘s werelds meest capabele raket.
De machtsverschuiving: SLS versus ruimteschip
SLS genereert 8,8 miljoen pond stuwkracht, wat overeenkomt met ongeveer 160.000 Corvette-motoren. Dit maakte het de krachtigste operationele raket bij zijn debuut met Artemis I. Het Starship van SpaceX overtreft nu echter dat en produceert naar schatting 16 tot 17 miljoen pond stuwkracht. Het belangrijkste onderscheid? SLS is klaar om astronauten te vervoeren, terwijl Starship nog steeds wordt getest. Met Artemis II zou SLS de krachtigste raket ooit kunnen worden om mensen te lanceren, waarbij 700.000 liter brandstof zou worden verbrand om de noodzakelijke snelheid te bereiken.
SLS: de enige rit voor Orion
Momenteel is SLS de enige raket die gecertificeerd is om het Orion-ruimtevaartuig naar de maan te sturen. De Orion-capsule, door de bemanning ‘Integrity’ genoemd, zal vier astronauten vervoeren op een tiendaagse missie, waarbij ze ongeveer 8.000 kilometer langs de andere kant van de maan zullen vliegen. Bij terugkomst zal het neerstorten in de Stille Oceaan. Deze missie zal de levensondersteunende systemen en mogelijkheden van Orion in de ruimte testen, waardoor de rol van SLS als het belangrijkste maanlanceervoertuig voor de nabije toekomst wordt versterkt.
Gebouwd op oudere hardware
SLS is niet geheel nieuw. Het is sterk gebaseerd op Space Shuttle-technologie. Ingenieurs hebben de externe tank van de shuttle omgebouwd tot de kerntrap van de raket en hebben vier Space Shuttle-hoofdmotoren hergebruikt. Ondanks moderniseringsinspanningen is de raket ontworpen voor eenmalig gebruik, waarbij de motoren na elke lancering worden weggegooid om het laadvermogen te maximaliseren. De solide raketboosters, eveneens afgeleid van het Shuttle-programma, zorgen voor 75% van de stuwkracht bij het opstijgen.
Afwegingen: bereik meer dan herbruikbaarheid
Om het bereik uit te breiden van de oorspronkelijke baan van 400 kilometer tot de maan (ongeveer 239.000 kilometer verderop), heeft SLS de herbruikbaarheid opgeofferd. Functies zoals parachutes en reservebrandstof werden verwijderd om 2.000 pond aan laadvermogen te verkrijgen. Hierdoor kan Orion snelheden bereiken van ongeveer 40.000 km per uur, maar dit gaat ten koste van het volledig wegwerpbaar maken van SLS. De uitlaat is relatief schoon en verbrandt vloeibare waterstof en zuurstof, waardoor oververhitte waterdamp ontstaat.
Een kostbare onderneming
SLS is een van de duurste raketten ooit gebouwd. In 2022 schatte de inspecteur-generaal van NASA dat elke Artemis-lancering 4,1 miljard dollar zou kosten, waarvan ongeveer de helft alleen voor SLS zou gelden. Deze hoge kosten zijn deels te wijten aan een wet uit 2010 die de bouw ervan verplicht stelt, met als doel banen te beschermen tijdens de Grote Recessie. Tegenwoordig dragen meer dan 3.800 leveranciers in alle 50 staten bij aan SLS en Orion, waardoor het ondanks het exorbitante prijskaartje een belangrijke economische motor is.
Uiteindelijk blijft SLS een cruciale troef voor de maanambities van NASA, maar zijn dominantie neemt af. De opkomst van herbruikbare raketten zoals Starship hervormt het landschap van ruimtelanceringen en dwingt tot een herevaluatie van de kosten, efficiëntie en duurzaamheid op de lange termijn.
