Datacentra die kunstmatige intelligentie aandrijven, genereren voldoende warmte om de temperatuur van het landoppervlak meetbaar te verhogen, waardoor plaatselijke ‘hitte-eilanden’ ontstaan die nu al naar schatting 340 miljoen mensen treffen. Nieuw onderzoek toont aan dat deze faciliteiten de temperatuur in de omliggende gebieden met wel 9,1°C (16,4°F) kunnen verhogen, een trend die waarschijnlijk zal verslechteren naarmate de vraag naar AI toeneemt.
De omvang van het probleem
De meedogenloze uitbreiding van AI zorgt voor een ongekende hausse in de bouw van datacenters. Vastgoedbedrijf JLL voorspelt dat de capaciteit van datacenters tussen 2025 en 2030 zal verdubbelen, waarbij de helft van deze groei zal worden aangedreven door AI. Deze exponentiële toename van het energieverbruik vertaalt zich direct in een hogere warmteafgifte. Onderzoekers van de Universiteit van Cambridge, onder leiding van Andrea Marinoni, hebben de impact gekwantificeerd door twintig jaar aan satelliettemperatuurgegevens te analyseren naast de locaties van meer dan 8.400 AI-datacenters.
Het onderzoek richtte zich bewust op datacenters buiten dichtbevolkte gebieden om de thermische impact te isoleren. De bevindingen zijn grimmig: de gemiddelde temperatuur van het landoppervlak steeg met 2°C (3,6°F) binnen enkele maanden nadat een datacenter operationeel werd, waarbij extreme gevallen een piek van 9,1°C (16,4°F) lieten zien. Het effect strekt zich met name uit tot buiten de directe omgeving, waarbij meetbare temperatuurstijgingen tot op 10 kilometer afstand worden waargenomen. Zelfs op 7 kilometer afstand was de intensiteitsreductie slechts 30%.
Waarom dit belangrijk is
Het plaatselijke opwarmingseffect is niet alleen een academische zorg; het is een potentieel probleem voor de volksgezondheid en het milieu. Ruim 340 miljoen mensen wonen binnen een straal van 10 kilometer van deze faciliteiten en ervaren warmere temperaturen dan anders het geval zou zijn. De onderzoekers ontdekten onverklaarde temperatuurstijgingen van 2°C in regio’s als de Mexicaanse regio Bajío en de Spaanse provincie Aragon in de afgelopen twintig jaar, wat erop wijst dat de impact nu al voelbaar is.
“Dit zou een enorm probleem kunnen worden”, zegt Marinoni, waarmee hij de urgentie onderstreept van het aanpakken van de thermische voetafdruk van AI-infrastructuur.
Nuances en toekomstige overwegingen
Hoewel uit het onderzoek een duidelijk verband blijkt tussen datacenters en stijgende temperaturen, suggereren sommige experts dat verder onderzoek nodig is. Chris Preist van de Universiteit van Bristol wijst op de mogelijkheid dat bouwmaterialen en zonnewarmte bijdragen aan het effect, naast computerwarmte. Ongeacht de precieze uitsplitsing valt het nettoresultaat niet te ontkennen: datacenters dragen bij aan de stijging van de bodemtemperatuur.
De bevindingen onderstrepen de noodzaak van een zorgvuldig ontwerp en ontwikkeling van de datacenterinfrastructuur. Naarmate AI blijft groeien, zal het negeren van deze thermische impact waarschijnlijk de lokale klimaatverandering verergeren en mogelijk de energienetwerken die toch al onder druk staan onder druk zetten.
