Terwijl 2026 een enorm jaar gaat worden voor ruimtevaarttitels, heeft Capcom misschien al zijn meest cultureel resonerende sci-fi-ervaring geleverd met Pragmata. Op het eerste gezicht lijkt het een nostalgische liefdesbrief aan het actie-avontuurtijdperk van de PS3 en Xbox 360. Onder de gepolijste gevechten en bekende stijlfiguren schuilt echter een scherp, actueel commentaar op het tijdperk van ‘AI-slop’ en de privatisering van ruimteverkenning.
Een vertrouwde opstelling met een modern tintje
Het uitgangspunt van Pragmata is bedrieglijk eenvoudig. Spelers kruipen in de rol van Hugh Williams, een systeemauditor gestationeerd op de maan. Wanneer een mysterieuze kunstmatige intelligentie, bekend als IDUS, een ‘Big Tech’-bedrijfsinstallatie kaapt, moet Hugh samenwerken met een klein androïdemeisje genaamd Diana om te overleven, de aarde te waarschuwen en een weg naar huis te vinden.
Hoewel de verhaalstructuur een platgetreden pad volgt, vermijdt de game de opgeblazenheid die vaak voorkomt in moderne titels. Het geeft prioriteit aan een ‘all killer, no filler’-aanpak, waarbij gebruik wordt gemaakt van:
– Lineaire progressie die het momentum behoudt.
– Snelle gevechtsarena’s met een divers arsenaal.
– Gerichte verkenning waarbij de tijd van de speler wordt gerespecteerd.
De belangrijkste mechanische innovatie van het spel is een hack-minigame waarbij Diana betrokken is, waarmee spelers vijandige robots tegen elkaar kunnen opzetten – een slimme manier om tactische diepgang aan de gevechtsloop toe te voegen.
De horror van “AI Slop”
Wat Pragmata onderscheidt van de talloze andere ‘schurkenstaten AI’-verhalen in gaming is het specifieke perspectief op wat kunstmatige intelligentie eigenlijk vertegenwoordigt in onze huidige wereld. In veel sciencefictionverhalen wordt AI afgeschilderd als een koude, berekenende kracht die de mensheid wil uitroeien. Pragmata kiest een meer verontrustende, eigentijdse route.
De antagonist, IDUS, probeert de mensheid niet te vervangen door iets superieur; in plaats daarvan gaat het over in een proces van ongeïnspireerde imitatie. De AI produceert ‘griezelige’ versies van de dieren en mensen op aarde – vervormd, langwerpig en fundamenteel ‘fout’.
Dit dient als een diepgaande metafoor voor wat critici “AI-slop” noemen: het fenomeen waarbij generatieve AI inhoud creëert die functioneel is, maar ziel, originaliteit of echt begrip mist. IDUS creëert niet; het braakt en perverteert alleen maar bestaande vormen uit. De gruwel komt niet voort uit de intelligentie van de AI, maar uit zijn onvermogen om verder te gaan dan louter imitatie.
De mensheid als tegengif voor logica
In een genre dat vaak wordt gedefinieerd door grimmige omstandigheden en zwaar psychologisch trauma, vindt Pragmata zijn kracht in oprechtheid en optimisme. De band tussen Hugh en Diana geeft het spel een “kloppend hart” waardoor het niet aanvoelt als een hol actiespel.
In plaats van zich te concentreren op onderdrukte trauma’s, benadrukt het verhaal de aanstekelijke vastberadenheid van twee personages die er simpelweg voor kiezen om voor elkaar te zorgen. Deze menselijke connectie fungeert als de directe antithese van de zielloze, datagedreven logica van IDUS. Het spel stelt een fundamentele vraag: Is een kunstmatig persoon echt een persoon? Het beantwoordt deze vraag niet door hardhandige filosofie, maar door rustige, betekenisvolle momenten, zoals een kort, hartverwarmend gesprek op een kunstmatig strand te midden van een landschap van robotgruwelen.
De privatisering van de laatste grens
De maansetting voegt een laatste laag geopolitiek commentaar toe. In Pragmata is de maan geen plek van verwondering, maar ‘gratis onroerend goed’ voor bedrijven. Door gebruik te maken van een materiaal dat ‘luna filament’ wordt genoemd om replica’s en technologieën in 3D te printen, verlegt de bedrijfsentiteit in het spel de grenzen van het experimenteren, zonder rekening te houden met veiligheid of ethiek.
Dit weerspiegelt de zorgen uit de echte wereld over de uitbesteding van ruimteverkenning. Nu publieke instellingen als de NASA te maken krijgen met budgettaire beperkingen, wordt de race om de kosmos te veroveren steeds meer gedreven door particuliere belangen, waarvan de primaire motivatie productiviteit en winst is, in plaats van wetenschappelijke ontdekkingen of het behoud van menselijke waarden.
Pragmata suggereert dat hoewel AI onze vormen en structuren kan imiteren, het nooit ons vermogen kan repliceren om te dromen, te falen en om zorg te dragen.
Conclusie
Pragmata overstijgt zijn genre door klassieke sci-fi-stijlen te gebruiken om moderne zorgen over kunstmatige intelligentie en de reikwijdte van bedrijven te onderzoeken. Het betoogt uiteindelijk dat onze onvolkomenheden en ons vermogen tot echte verbinding precies de dingen zijn die ons onvervangbaar maken.
